Tip: Museum In der Kulturbrauerei

Ooit willen weten hoe het leven er aan toe ging in voormalig DDR? Dit museum is de beste plek om het te ontdekken.

museum berlijnEen realistisch beeld krijgen van de DDR is een puzzel. Er is niet één plek waar je de hele geschiedenis van het land kunt zien. In dit gratis museum In de Kulturbrauerei zoomen we in op één puzzelstukje: Alltag in der DDR, het leven van alledag. Hoe leefde de bevolking in de DDR en hoe gingen ze om met de veranderingen? Ze hebben zo goed het ging hun werk moeten doen, kinderen gekregen en opgevoed, een thuis gehad, boodschappen gedaan, vakantie gehouden. Ze zaten niet de hele dag huilend in een hoekje. Ze waren niet zielig. Ze hadden een leven. Een leven net als wij. Alleen heel anders en vooral uit ons zicht en opgelegd met enorme beperkingen.

Wonen en werken met beperkingen

Het museum start met foto´s uit het alledaagse leven van de DDR en een historische film over een kolenleverancier in de 80er jaren in de wijk Prenzlauer Berg. Verder dan: restaurants, inkopen doen, de consumptie. De basislevensmiddelen werden heel sterk gesubsidieerd, kosten bijna niks maar waren van mindere kwaliteit. De betere producten waren heel duur. Je ziet ook hoe mensen met toegang tot harde valuta vrijwel alles meteen konden krijgen. Gelijkheid is anders.

 

Flattenwijken rijzen op

leipzig

Tot 6 sept. 2015 is er een aanvullende tentoonstelling die een indruk geeft over het leven in de flattenwijken van Leipzig.

Dan de Plattenbauten: voor iedereen een woning was de belofte. Gigantische flattenwijken rijzen op in de hele DDR. Maar ook hier zie je de tekortkomingen van het systeem: de mensen wonen op bouwplaatsen, de hele infrastructuur om de wijken komt maar niet klaar. Schlammhausen (Modderhuizen) wordt de wijk in Leipzig daarom door zijn bewoners genoemd. De historische binnensteden raakten in verval, overal stonden bouwvallige woningen leeg. Mensen die niet langer op hun woning wilden wachten gingen kraken. Angela Merkel is bijvoorbeeld ook zo aan haar woning gekomen.

Veelal werden dit verzamelplaatsen van mensen die in de oppositie gaan tegen de heerschappij van de SED, de communistische partij. Ook de kerken speelden hierbij een belangrijke rol. Natuurlijk zien we ook nog hoe de Staatssicherheit (Stasi – de binnenlandse veiligheidsdienst) probeerde het hele volk te controleren om elke vorm van oppositie in de kiem te smoren.

Een eenvoudig bestaan

Het gros van de burgers trekt zich terug in het privéleven. Ze kijken dromend naar de West-Duitse televisie van een beter leven. Of ze brengen alle vrije tijd (en toenemend ook werktijd) door in hun Datscha (volkstuintje). De daar zelf geteelde groenten en fruit brengen een beetje variatie in het anders karige menu dat op tafel komt. En dan natuurlijk de vakantie. Dat werd in de planeconomie via de werkgever, de vakbond enz. vergeven. Staatsconforme mensen mochten elk jaar op vakantie, de ‘niet-aangepasten’ nooit. Ook daarom was camperen zo populair, 30% van de DDR burgers ging elk jaar met z´n Trabant op weg.

Der Plan ist Heilig!

leven in de ddrDe volgende ruimte laat het grauwe beeld van de DDR goed zien. Het arbeidsleven. Opgefleurd met rode vlaggen en wimpels, motivatiespreuken, norm hier, norm daar, plan, plan, plan… Het werk, de firma stond centraal in het leven van de DDR burgers. Alles werd vanuit de bedrijven georganiseerd. En dat was een collectief. Je was deel van een Brigade (team), alles werd bijgehouden en boven alles gold: Der Plan ist Heilig! De norm moet gehaald, en beter nog, overtroffen worden. Gedurende de 80er jaren wordt dat steeds moeilijker. Er mist altijd iets, de machines zijn verouderd, het is dweilen met de kraan open. In plaats van te werken hangen de mensen wat rond of gaan privé allerlei dingen bezorgen die ze nodig hebben.

Meer en meer verliezen de mensen de motivatie, men voelt zich in de steek gelaten. Als de grote mijnheer eens zou zien hoe het hier uitziet en hoe wij moeten werken. Die weten dat helemaal niet, die kunnen zich dat helemaal niet voorstellen… zegt één van de arbeiders in een filmpje. Men verliest steeds meer de hoop, dat het ooit beter wordt.

Einde van de DDR

En dan gaat het op het einde heel snel. In september is de eerste Maandagdemonstratie in Leipzig. Die demonstraties spreiden zich over de hele DDR uit tot uiteindelijk 9 oktober 1989 70.000 mensen in Leipzig demonstreren voor een verandering van het systeem. Een maand later valt de muur en nog geen jaar later is dit socialistische paradijs de DDR verdwenen.

Informatie museum

Je hebt zo’n 30 tot 60 minuten nodig. Ik denk dat dit het beste DDR museum is. Een compacte tentoonstelling, die je echt een indruk van het leven in de socialistische planeconomie geeft. Als je met de fiets in Berlijn onderweg bent kun je verder naar het Mauerpark of de Mauergedenkstätte. De buurt om de Kulturbrauerei is ook superleuk. Om de Kollwitzplatz en de Helmholtzplatz vind je hele leuke cafe´s, restaurants en winkeltjes.

Museum In der Kulturbrauerei is geopend van dinsdag tot en met zondag en op feestdagen van 10:00 tot 18:00 uur.
Donderdags van 10:00 tot 20:00 uur. De entree is gratis.

Adres: Knaackstrasse 97, Gebäude 6.2,10435 Berlin – Website

 

You may also like...